Homiladorlikning ikkinchi trimestri yakunlanmoqda, bola allaqachon boshini pastga qaratib, ko‘pincha bolalar tug‘iladigan holatni egallashi mumkin. Ushbu haftadan so‘ng seni yakuniy — uchinchi trimestr kutmoqda, bu davrda tug‘ruqqa faol tayyorgarlik boshlanadi.
AKTSENT RIVOJLANISHDA:
ko‘z to‘r pardasi (setchatka), o‘pkalar.
ZARUR VITAMIN VA MIKROELEMENTLAR:
omega-3 polinenasiya yog‘ kislotalari, selen, temir, magniy.
Mundarija:
- Bolaning rivojlanishi
- Bolaning harakatlari va ko‘nikmalari
- Bolaning rivoji uchun vitaminlar va minerallar
Bolaning rivojlanishi
27-haftada yorug‘likni qabul qiluvchi ko‘z to‘r pardasi shakllanishda davom etadi. Boshining kattaligi va og‘irligi tufayli bola oyoqlari yuqoriga qaratilgan holda aylanib qolishi mumkin — bu tug‘ilish paytida eng ko‘p uchraydigan holatdir.
Kichkintoyning deyarli barcha organ va tizimlari shakllangan, o‘pkalar ham deyarli nafas olish uchun tayyor, ammo havo bilan to‘qnashishga to‘liq tayyor bo‘lishi uchun yana vaqt kerak. U mustaqil nafas olishga tayyorlanib, nafasga o‘xshash harakatlarni bajaradi va mushaklarini mashq qiladi.
Bola oz miqdorda mniotic suyuqlikni yutishi mumkin. Aynan hozir uning o‘ziga xos modda almashinuvi turi va faqat o‘ziga tegishli bo‘lgan boshqa xususiyatlari shakllanmoqda: tana tuzilishi, ovqatni o‘zlashtirish qobiliyati, infeksiyalarga qarshilik va stressga javob kabi.
Bolaning harakatlari va ko‘nikmalari
Bola qanchalik faol ekan, to‘g‘rimi? Bunga sabab — u endi yaxshi eshitadi, yorug‘lik va soya farqlarini, tashqaridan kelayotgan tovushlarni ajrata oladi. Albatta, bunga javoban u harakat bilan munosabat bildiradi. Atrofda ovozlar, ko‘cha shovqini, musiqa va yana ko‘p narsalar bor. Shuningdek, u tez-tez bosh barmog‘ini so‘radi — bu harakatlar uni tinchlantiradi va yuz mushaklarini mustahkamlaydi2.
Bolaning rivoji uchun vitaminlar va minerallar
Bola tug‘ilish paytigacha kerakli moddalarni sendan yo‘ldosh orqali oladi. Shuning uchun zarur vitamin va mikroelementlar yetarli bo‘lishi ayniqsa muhim.
Selen yod almashinuvida muhim rol o‘ynaydi, demak, qalqonsimon bez salomatligiga yordam beradi3.
Temir gemoglobin ishlab chiqarish va qon yaratilish funksiyasi uchun zarur⁴. Kuniga 30–60 mg temir iste’mol qilish tavsiya etiladi5. Magniy yurak va mushaklar faoliyatini ta’minlaydi, endokrin tizim ishida va nerv impulslarini uzatishda ishtirok etadi, senga tinch bo‘lishga yordam beradi6.
Bundan tashqari, omega-3 polinenasiya yog‘ kislotalarining yetarli miqdorda qabul qilinishini ta’minlash lozim. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, homiladorlik va emizish vaqtida yetarli miqdorda omega-3 olgan ayollarning bolalari ko‘rish o‘tkirligi va kognitiv funksiyalar — xotira, intellekt, nutq va boshqalarda yaxshiroq natijalarga ega bo‘lgan7.
Manbalar:
- americanpregnancy.org.
- webmd.com.
- Matalygina O.A. Homilador va emizikli ayollar ovqatlanishi // Zamonaviy pediatriya masalalari, 2008.
- 1 yoshdan 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar ovqatlanishini optimallashtirish bo‘yicha milliy dastur, 2016.
- who.int.
- Khayat S. va boshqalar. Homiladorlik va laktatsiyada minerallar: sharh, 2017.
- Koletzko B. va boshqalar. Omega yog‘ kislotalarining homiladorlik va bolalikdagi roli bo‘yicha tavsiyalar. J Perinat Med, 2008.