Tasavvur qil, 28-haftaga kelib, farzandingizning miyasi shunchalik murakkabki, unda allaqachon ong uchun javob beradigan tuzilmalar shakllangan. Farzandning skeleti faol o‘smoqda, unga kalsiy kerak, lekin u vitamin D bo‘lmasa so‘rilmaydi. Bundan tashqari, farzandning organizmi temir to‘plashni boshlaydi, va uning so‘rilishini vitamin C ta’minlaydi.
E’TIBOR:
miya, skelet, yurak, endokrin tizim.
ZARUR VITAMINLAR VA MIKROELEMENTLAR:
Omega-3 polinenashtirilgan yog‘ kislotalar, foliy kislotasi,
kalsiy, temir, vitamin D, C, B6, B12
Mundarija:
- Farzandingizning rivojlanishi
- Farzandingizning xatti-harakatlari va ko‘nikmalari
- Mutaxassislar va diagnostika
- Farzandingiz rivojlanishi uchun vitaminlar va minerallar
Farzandingizning rivojlanishi
28-haftada ong uchun javob beradigan muhim miyaning tuzilmalari faoliyat boshlaydi1. Miyaga hajm qo‘shiladi va u yanada murakkabroq tashkil etiladi. Yuzidagi sochlar o‘sishda davom etadi, subkutan yog‘ning intensiv to‘planishi bilan yumaloq yonoqlar paydo bo‘lishi mumkin¹. Shu bilan birga, farzandingiz endi ikki funksional holatda bo‘lishi mumkin: faol (uyg‘oq va harakat) yoki tinch (dam olish yoki uxlash). Keyinchalik bu holatlar “uxlash — uyg‘oq” sikliga aylanadi, deyarli tug‘ilgan chaqaloqdagidek2.
Farzand organizmida zaruriy gormonlar o‘z-o‘zidan ishlab chiqarilishi mumkin: qalqonsimon va oshqozon osti bezlari, buyrak usti bezlarida. Shuningdek, o‘sish somatotrop gormoni ham ishlab chiqariladi3.
Bu davrda farzand o‘pkalarida yetarli miqdorda surfaktant — alveolalarni ichidan qoplaydigan va gaz almashinuvini ta’minlaydigan moddalar ishlab chiqarila boshlaydi3.
Farzandingizning xatti-harakatlari va ko‘nikmalari
Farzandingiz ba’zi ta’mlarni his qiladi, shirin va achchiqni ajrata oladi; yaxshi eshitadi va tovushlarni (shu jumladan ichki va tashqi) taniydi. Past tovushlarni yuqoriga qaraganda yaxshiroq qabul qiladi. U ma’lumotni eslab qolishi mumkin, masalan, onaning ovozi2.
Qiziq fakt: eshitish rivoji, musiqa didi va tilga xos xususiyatlar homiladorlik davrida shakllanadi4. Shu haftada farzand onaning ovozini begona ovozdan ajrata oladi va hatto begona tilni farqlay oladi⁵. Bu tug‘ilgandan keyin ham saqlanadi — tanish tovushlarga farzand sezgirroq javob beradi4.
Mutaxassislar va diagnostika
Agar sizning qon rezus-faktoringiz manfiy bo‘lsa, farzandning otasida esa musbat bo‘lsa, shifokor sizning qoninizda rezus-antitanachalarning mavjudligini kuzatadi. Agar u yo‘q bo‘lsa, 28-haftada sizga antirezus immunoglobulin kiritish tavsiya qilinadi. Bu preparat tug‘ilgandan keyin farzandning qizil qon tanachalari parchalanishining oldini oladi. Preparatni kiritish jiddiy sog‘liq muammolari va chaqaloq anemiyasining oldini olish uchun profilaktik choradir. Agar 28-haftaga qadar antitanachalar mavjud bo‘lsa, shifokor qo‘shimcha tekshiruv va homiladorlikni davom ettirish strategiyasini belgilaydi.
УЛЬТРАЗВУКОВОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ. 28-Я НЕДЕЛЯ БЕРЕМЕННОСТИ / PREGMED.ORG
Farzandingiz rivojlanishi uchun vitaminlar va minerallar
Nerv va yurak-qon tomir tizimining to‘liq rivojlanishi uchun foliy kislotasi va omega-3 yog‘ kislotalari zarur6-8. B6 va B12 vitaminlari folat siklining, suyak iligi ishlashi, hujayra bo‘linishi va DNK sintezi uchun muhim9. Nerv tizimi to‘g‘ri shakllanishi va vazn yetarli bo‘lishi uchun temir zarur10,11. O‘sayotgan farzand skeletini shakllantirish va homiladorlikning fiziologik davomiyligini qo‘llab-quvvatlash uchun vitamin D yetarli miqdorda bo‘lishi kerak12.
Источники:
- Pregnancy week 28, American Pregnancy Association. americanpregnancy.org (Дата обращения — 30.08.2019).
- Ребенок от зачатия до года / Ж.В. Цареградская. — М.: Астрель: ACT, 2005.— 281, [7] с. — (Универсальное пособие).
- Акушерство / И.Т. Рябцева — «СпецЛит», 2010 — (Учебник для медицинских вузов).
- Ullal-Gupta S, Vanden Bosch der Nederlanden CM, Tichko P, Lahav A, Hannon EE. Linking prenatal experience to the emerging musical mind. Front Syst Neurosci. 2013;7:48. Published 2013 Sep 3.
- Kisilevsky, B.S., Hains, S.M.J., Brown, C.A., Lee, C.T., Cowperthwaite, B., Stutzman, S. S., … Wang, Z. (2009). Fetal sensitivity to properties of maternal speech and language. Infant Behavior and Development, 32(1), 59–71.
- Керкешко Г.О. и соавт. Оптимизация терапии фолатами при осложнениях беременности // Журнал акушерства женских болезней, 2013. No 6.
- Пустотина О.А. Достижения и риски применения фолатов вне и во время беременности // Медицинский совет, 2015. No9.
- Koletzko B et al. World Association of Perinatal Medicine Dietary Guidelines Working Group. The roles of long- chain polyunsaturated fatty acids in pregnancy, lactation and infancy: review of current knowledge and consensus recommendations. J Perinat Med. 2008; 36(1):5–14.
- Нормы физиологических потребностей в энергии и пищевых веществах для различных групп населения Российской Федерации: Методические рекомендации. 2008. МР 2.3.1.2432–08.
- Стуклов Н.И. Железодефицитная анемия в практике гинеколога. Алгоритмы диагностики, профилактики и лечения // Акушерство и гинекология, 2016. No 7. С. 99–104.
- Короткова Н.А., Прилепская В.Н. Анемия беременных. Принципы современной терапии // Медицинский совет, 2015. No ХХ. С. 58–62.
- Полуэктова А.Ю. и соавт. Генетические особенности чувствительности к витамину D и распространенность дефицита витамина D среди пациентов поликлиники // Русский медицинский журнал. Мать и дитя, 2018. No1. С.11–17.