Farzandingiz shunchalik kattalashdiki, u erkin aylanib yura olmaydi va tug‘ilish paytida bo‘lishi kerak bo‘lgan pozitsiyani egallaydi — odatda bosh pastga. Shuningdek, uning tana haroratini nazorat qiluvchi markazi ishlay boshlaydi.
E’TIBOR:
yurak, miya.
ZARUR VITAMINLAR VA MIKROELEMENTLAR:
Omega-3 polinenasiyalangan yog‘ kislotalari, foliy kislotasi,
vitamin B6, vitamin B12, magniy.
Mundarija:
- Farzandingizning rivojlanishi
- Farzandingiz nima qiladi
- Mutaxassislar va diagnostika
- Farzandingiz rivojlanishi uchun vitaminlar va minerallar
Farzandingizning rivojlanishi
30-haftada farzandingiz o‘sishni davom ettiradi va vazn orttiradi, u deyarli butun bachadon bo‘shlig‘ini egallaydi, shuning uchun harakatlari cheklangan va yanada maqsadli bo‘ladi1. Shu haftalarda u tug‘ilish pozitsiyasini egallaydi va keyingi davrda faqat pastga tushadi. Odatiy holatda farzand boshini pastga qaratib, orqasini bachadonning chap tomoniga buradi — bu bosh taqdimoti. Kamroq hollarda u tos taqdimotida — oyoqlari pastga, yoki gorizontal holatda — kesma taqdimotda bo‘lishi mumkin2.
Yurak deyarli shakllangan, ammo u yangi tug‘ilgan chaqaloqdek ishlamaydi, va yurak-qon tomir tizimida o‘ziga xos xususiyatlar mavjud. Masalan, Botallov kanali hali ochiq bo‘lib, o‘pkaga va aortaga bog‘laydi; yurakda o‘ng va chap atriumlar orasida oval ochiq joy mavjud, u tug‘ilgach yopiladi. Farzandning qon tomirlarida sof arterial qon yo‘q, arteriolarda venoz va arterial qon aralashgan holda oqadi. Sof arterial qon faqat bachadon venasi orqali ona organizmidan keladi2.
Farzandingiz nima qiladi
Ba’zida farzandingiz 30-haftada yorqin yorug‘lik manbasini kuzatishi mumkin. Shu davrda uning tana haroratini nazorat qiluvchi markazi ishlay boshlaydi. Bu metabolizm faoliyati va gormonlar ta’siri bilan bog‘liq: tana soviganida yog‘ va uglevod parchalanishi kuchayadi, tanaga ko‘proq issiqlik hosil bo‘ladi. Hozircha u tana issiqligini to‘liq ushlab tura olmaydi, chunki yetarli subkutan yog‘ hosil bo‘lmagan.
Mutaxassislar va diagnostika
30-haftada siz shifokor ko‘rigiga borishingiz va uchinchi skrining ultratovush tekshiruvini o‘tkazishingiz kerak. Bu farzandingizning rivojlanishini, vazn va o‘sishini gestatsion yoshga mosligini, bachadon va placenta holatini baholashga yordam beradi.
Shifokor homiladorlik va tug‘ish ta’tili uchun hujjatlarni rasmiylashtiradi. Shu vaqtdan siz ishni to‘xtatib, tez orada tug‘ilish uchun tayyorgarlik ko‘rishingiz mumkin. Shu bilan birga, homiladorlik kartangiz bilan tug‘ruq sertifikatini olasiz, bu sizga davlat tibbiyot muassasasida yordam olish imkonini beradi.
Farzandingiz rivojlanishi uchun vitaminlar va minerallar
Nerv va yurak-qon tomir tizimining to‘g‘ri rivojlanishi uchun foliy kislotasi zarur3,4. Uni vitamin B6 va B12 bilan birga qabul qilish tavsiya etiladi, chunki ular folat siklining to‘liq ishlashi uchun kerak5. Bundan tashqari, miya rivojlanishi uchun omega-3 polinenasiyalangan yog‘ kislotalari muhim. Tadqiqotlar ularning tug‘ilgach ham kognitiv funksiyalarni yaxshilash bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi6. Shuningdek, bu kislotalar farzandingiz ko‘rishi uchun ham muhim. Bachadon tonusini normal saqlash va farzandga kislorod hamda oziq moddalar yetkazilishini ta’minlash uchun magniy zarur. U nerv impulslari uzatilishida va miyadagi yangi bog‘lanishlarni hosil qilishda ishtirok etadi. Magniy B6 vitamini bilan birga sedativ va stressga qarshi ta’sirga ega, mushaklarda og‘riq va qo‘l-oyoqlarda mushak qisilishlarini kamaytiradi.
Manbalar:
- americanpregnancy.org.
- Aylamazyan E.K. Akusherstvo: tibbiyot oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. 4-nashr. SPb.: SpecLit, 2003.
- WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience, 2016
- MP 2.3.1.2432-08 “Rossiya Federatsiyasining turli aholi guruhlari uchun energiya va oziq moddalar bo‘yicha fiziologik normasi”.
- who.int.