Bo‘limlar:
- Sizning his-tuyg‘ularingiz
- Sizning tanangiz
- Sizning ovqatingiz va hayot tarzingiz
- Sizning atrof-muhitingiz
Sizning his-tuyg‘ularingiz
Tabriklaymiz! 21-hafta — homiladorlik muddati yarmiga to‘g‘ri keladi. Hozir siz 6-oydasiz va bolangiz bilan uchrashishni intizorlik bilan kutyapsiz. Ko‘pgina ayollar 6-oy boshlanishini homiladorlik davridagi eng qulay vaqt deb hisoblashadi, chunki noxush alomatlar deyarli o‘tib ketgan, qorin esa hali shunchalik katta emas, qulaylikni buzmaydi.
Agar vazningiz juda ko‘p ortgan bo‘lsa, oyoq va qo‘llarda shish paydo bo‘layotgan-yo‘qligini tekshiring: bu shifokorga xabar berish kerak bo‘lgan xavf belgisi bo‘lishi mumkin.
Ehtimol, hozir sizni jig‘ildon qaynashi bezovta qilmoqda. Bu oshqozonni ushlab turuvchi mushaklar bo‘shashishi va oziq-ovqatning qizilo‘ngachga tushishi tufayli yuz beradi1. Buning oldini olish uchun kichik porsiyalarda ovqatlaning va kechqurun ortiqcha yemaslikka harakat qiling. Ovqatdan so‘ng biroz sayr qiling yoki o‘tirib dam oling, lekin darhol yotmang. Agar jig‘ildon qaynashi boshqa alomatlar bilan kuzatilmasa (masalan, ko‘ngil aynishi, qayt qilish, tana harorati yoki bosim oshishi), u katta xavf tug‘dirmaydi.
Sizning tanangiz
Siz arterial bosimingiz odatdagidan biroz pastligini sezishingiz mumkin2. Bu estrogen va arkazi rone ta’siri bilan sodir bo‘ladi: ular tufayli tomirlar endi ilgari kabi tor emas. Bularning barchasi qon aylanishini tartibga solish, bachadon va sut bezlarida yangi tomirlar o‘sishini ta’minlash uchun kerak. Shuningdek, 21-haftada sut bezlaringizdan biroz sut (kolostrum) ajralishini ko‘rishingiz mumkin2. Agar u ajralmasa ham, bu emizishga ta’sir qilmaydi. Hozir siz emizish haqida ma’lumot o‘rganishni boshlashingiz mumkin: bolaga foydasi, siz bilan bog‘lanish, jarayonni qanday tashkil etish va uni qulay qilish usullari.
Qoringiz asta-sekin o‘smoqda, yurish biroz qiyinlashmoqda, chunki og‘irlik arkazi siljidi. Nomaqbul oyoq kiyimidan voz keching va tekis taglikli tufli yoki sport poyabzalini tanlang: bu yurishni yengillashtiradi va yiqilish xavfini kamaytiradi. Asosiysi hozir — muvozanat va sog‘liq.
Sizning ovqatingiz va hayot tarzingiz
Xalqaro akusher-ginekologlar assotsiatsiyasi ratsionni temirga boy mahsulotlar bilan boyitishni tavsiya qiladi: go‘sht va sabzavotlar3. Vitaminlar va minerallarning so‘rilishini yaxshilash uchun fermentlangan mahsulotlar iste’mol qilishingiz mumkin: masalan, kefir, kvass va pishloq3.
Sizning atrof-muhitingiz
Sog‘lom uyqu yaxshi holat uchun zarur. Agar uyqu qiyin bo‘lsa, uxlashdan oldin qisqa sayr qiling. Tabiiy havoda qisqa yurish tinchlanishga, diqqatni chalg‘itishga va sog‘liqqa foyda beradi. Har kuni bir vaqtda yotishga harakat qiling va ortiqcha yemaslikka e’tibor bering. Kechqurun gadjetlardan kamroq foydalaning, chunki ekranlarning moviy nuri uxlashga halaqit beradi; qurilmalarni tungi rejimga o‘tkazing. Atrofdagilar sizning holatingizni sezadi — buni yashirmang. Masalan, jamoat transportida boshqalardan o‘rningizni bo‘shatishni so‘rashingiz mumkin.
Manbalar:
- Phupong V, Hanprasertpong T. Interventions for heartburn in pregnancy. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 9. Art. No.: CD011379. DOI: 10.1002/14651858.CD011379.pub2
- Akusherstvo: milliy qo‘llanma / E.K. Aylamazyanning tahriri ostida, 2014
- Hanson M.A. va boshqalar. FIGO tavsiyalari, 2015
- National Health Service of the United Kingdom. Week-by-week guide to pregnancy. Week 21, nhs.uk
- Weight Gain During Pregnancy, Institute of Medicine (US), 2009