Sizning holatingiz 23-haftada

Bo‘limlar:

• Sizning his-tuyg‘ularingiz
• Sizning tanangiz
• Sizning ovqatingiz va hayot tarzingiz
• Sizning atrof-muhitingiz

Sizning his-tuyg‘ularingiz

23-haftada homiladorlikning katta qismi ortda qolgan. Bu farzandingizga mehringiz va g‘amxo‘rligingizni ko‘rsatish uchun eng yaxshi davr: siz unga gaplashishingiz, qo‘shiq aytishingiz, musiqa tinglashingiz mumkin.

Farzandingiz bilan imkon qadar ko‘proq muloqot qiling, shunda u sizning ovozingizga o‘rganadi va sizlar orasidagi bog‘lanish mustahkamlanadi. Otaning ham farzand bilan gaplashishini so‘rang.

Orqa va bo‘yin mushaklarining tarangligi tufayli bosh og‘rig‘i paydo bo‘lishi mumkin. Noqulaylik uyqusizlik yoki g‘ayrioddiy tushlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Uxlashni osonlashtirish uchun kechasi ortiqcha ovqatlanmang. Imkoniyat bo‘lsa, uxlamasdan oldin qisqa sayr qiling. Kitob o‘qish yoki iliq suvda qisqa vaqt o‘tirish ham foydali. Hamkoringizdan sizga bo‘shashtiruvchi massaj qilishni so‘rashingiz mumkin. Xonani shamollatish ham yaxshi uyquga yordam beradi.
 

Sizning tanangiz

Bachadon o‘sishda davom etadi va boshqa organlar uchun joy tor bo‘lishi mumkin: siydik pufagi va ichakka bosim tez-tez siydiklash yoki kabizlikka olib keladi.

Homiladorlik paytida progesteron ishlab chiqarilishi oshadi, bu esa mushak tolalarini bo‘shashtiradi. Shu tolalar venalarda ham mavjud bo‘lib, ularning tonusini saqlaydi, shuning uchun bu bo‘shashish varikoz kengayishiga olib kelishi mumkin. Venalarda qonning pastga oqishini oldini oluvchi klapanlar bor va ular qonning oyoqlardan yurakka ko‘tarilishini ta’minlaydi. Shu bilan birga, qon hajmi oshadi — natijada venalarga ortiqcha yuk tushadi. Og‘riq va og‘irlik nafaqat oyoqlarda, balki tos va jinsiy a’zolar sohasida ham paydo bo‘lishi mumkin. Eng yaxshi yechim — siquvchi trikotaj kiyish, odatda 1–2 sinf¹. Shuningdek, oyoqlar uchun bo‘shashtiruvchi vannalar va yengil massaj foydali. Yotgan holatda oyoqlarni biroz ko‘tarmoq ham yordam beradi.
 

Sizning ovqatingiz va hayot tarzingiz

Homiladorlik davrida kunlik kaloriyalarni 2400–2700 gacha oshirish tavsiya etiladi². Har bir ovqatni bir nechta kichik qismga bo‘lish yaxshiroq. Ratsionning xilma-xilligi (sabzavotlar, mevalar, ko‘katlar, yong‘oqlar) bilan birga yetarli vitamin va minerallarni iste’mol qilish ham muhim. Masalan, kalsiyni sut mahsulotlaridan olish mumkin: pishloq, unda D vitamini ham mavjud. Ushbu vitamin losos, skumbriya va tuxumda ham bor. Sabzavotlarni ko‘p iste’mol qilish kabizlikda foydalidir: ular ichak peristaltikasini rag‘batlantiradi va mikroflorani qo‘llab-quvvatlaydi. Foydali sut kislotali bakteriyalarning miqdori ichak salomatligiga bog‘liq, shuning uchun kefir va shirin bo‘lmagan yogurt ratsioningizda bo‘lsin.

Vazn haftasiga 400–500 g va undan ortiq oshsa, de-yuklash kunlarini tashkil qilish mumkin — lekin haftasiga bir martadan ko‘p emas va faqat shifokor nazorati ostida. Bunday parhezda faqat yog‘siz baliq yoki go‘sht (200 g gacha), yog‘siz tvorog (200 g), olma (600 g gacha), 200 ml kefir ratsionga kiritiladi.