Sizning holatingiz 27-haftada

Bo‘limlar:

• Sizning his-tuyg‘ularingiz
• Sizning tanangiz
• Sizning ovqatingiz va hayot tarzingiz
• Sizning atrof-muhitingiz

Sizning his-tuyg‘ularingiz

Siz allaqachon farzandingizning qachon uxlayotganini va qachon uyg‘oq ekanini bilasiz. Faoliyat paytida u harakatlanadi va itaradi — siz buni his qilasiz, va har kuni farzandingiz bilan bog‘liqligingiz yanada mustahkam bo‘ladi. Farzandingiz bilan suhbatlashing, unga aytingki, homiladorlikning yana bir muhim bosqichi yakunlanmoqda va siz “yakuniy yo‘lda”siz — oxirgi trimester. Kutish paytida yoqimli hissiyotlar ba’zida sabrsizlikka aylanadi: qachon sizning uchrashingiz sodir bo‘ladi?

Garchi siz taxminiy tug‘ish sanasini bilsangiz ham, homiladorlik har bir ayolda turlicha kechishini tushunish muhim. Farzandingiz kutilgan muddatdan biroz oldin yoki biroz kech tug‘ilishi mumkin — bu 38-haftada yoki 42-haftada bo‘lishi mumkin¹.

Sizning tanangiz

Kalsitonin gormonining sekretsiyasi kuchayadi, u suyak to‘qimasida kalsiy almashinuvini tartibga soladi¹. Shu sababli suyaklar va bo‘g‘imlarda noqulaylik, shuningdek tish emalini o‘zgarishi mumkin.

Oldingi haftalarga nisbatan o‘zgarishlarni sezmasligingiz mumkin, lekin qoringiz o‘sishda davom etmoqda. Shu sababli terida cho‘zilish belgilarining paydo bo‘lishi mumkin. Ularni kamaytirish uchun namlovchi yoki yumshatuvchi krem ishlatib, yengil massaj qilish tavsiya etiladi.

Homiladorlik paytida tananing to‘g‘ri holatiga e’tibor bering. Agar sizda allaqachon kichkina bola bo‘lsa va uni qo‘lga olishingiz kerak bo‘lsa, tizzalaringizni buking va bolaga yaqinlashish uchun egilmasdan pastga tushing. Bolani oyoq va qo‘l mushaklari yordamida ko‘taring, orqa mushaklaringizni to‘g‘ri saqlang².

Charchagan mushaklar yukini kamaytirish va ularni bo‘shashtirish uchun yoga, yengil jismoniy mashqlar va maxsus yostiq yoki matras tanlash foydali. Masalan, podkova shaklidagi yostiq uxlayotganda yoki dam olayotganda qulay holatni ta’minlaydi va farzand tug‘ilgandan keyin ham foydali bo‘ladi.

Sizning ovqatlanshingiz va hayot tarzingiz

Homiladorlik davrida yetarli miqdorda oqsil iste’mol qilish muhim, shu jumladan hayvon manbalaridan ham. Temir go‘sht va jigar mahsulotlarida ko‘p, loviya, ismaloq, sparzha va butun donli bug‘doy folatlar (B9 vitamini) uchun ajoyib manbalar. Ratsionga selen bilan boy mahsulotlarni kiritish kerak, masalan dengiz mahsulotlari³. Selen oqsil, yog‘ va uglevod almashinuvini tartibga solishda, immun tizimini qo‘llab-quvvatlashda, yodning so‘rilishini yaxshilashda va E vitamini ta’sirini kuchaytirishda muhim⁴. Dengiz mahsulotlarini tanlaganda ularning yangi ekaniga e’tibor bering va faqat pishirilgan holda iste’mol qiling. Baliq ham shu tamoyilga amal qilishi kerak: pishirilgan yoki bug‘langan baliq tanlang, konservalardan, jumladan ton balig‘idan kamroq foydalaning. Ayniqsa losos yoki forelga e’tibor bering — ular homiladorlikda zarur bo‘lgan omega-3 poliynoasislangan yog‘ kislotalarini o‘z ichiga oladi. Jahon perinatal tibbiyot assotsiatsiyasi bunday yog‘ kislotalarini kuniga kamida 200 mg qabul qilishni tavsiya qiladi⁵. Shu sababli, agar siz baliqni yoqtirmasangiz, maxsus vitamin-mineral komplekslarini qabul qilishni o‘ylang.

Sizning atrof-muhitingiz

Hozir farzandingiz yurak urishini oddiy stetoskop bilan eshitish mumkin — uni mustaqil sotib olish ham mumkin. Bu asosan “emosional” qurilma, amaliy zaruratdan ko‘ra. Farzandingizning otasi bilan birga yurak urishini eshitasiz, uning harakat faoliyatini belgilaysiz: yurak urishi ba’zida o‘ng tomonda, ba’zida chap tomonda eshitiladi — bugun farzand qanday joylashganiga qarab. Odatda yurak urishi kindik pastida, bolaning orqa qismiga qaragan tomonda yaxshi eshitiladi.

Tez orada siz tug‘ruq uyi tanlashingiz va tug‘ruqning hamkorlikli bo‘lishini hal qilishingiz kerak bo‘ladi. Hozir esa kelajakdagi ota-onalar uchun ta’lim kurslari va maxsus dasturlarni o‘rganish vaqti. Ko‘pincha ular nafaqat onalar, balki otalar uchun ham mo‘ljallangan. Eng yaqin ayollar maslahatxonalarida bunday mashg‘ulotlar bor-yo‘qligini bilib oling. Ular odatda bepul bo‘ladi, homiladorlik va tug‘ruq haqida tayyor mutaxassislar ma’lumot beradi. Oddiy kurslar bilan bir qatorda kengaytirilgan kurslar ham mavjud — masalan, hamkorlikdagi tug‘ruq haqida. U yerda sizga yaqin inson tug‘ruq paytida qanday yordam bera olishini, holatingizni qanday yengillashtirish va ruhiy qo‘llab-quvvatlashni o‘rgatishadi. Masalan, tug‘ruq paytida otasi sizning orqangizni massaj qilishi, harakatda yordam berishi yoki shunchaki suhbatlashishi, hatto siqilish paytida nafas olishga yordam berishi mumkin.